12 Kasım, 2009

73 - Oedipus'un Tam Hikayesi

Perşembe, Kasım 12, 2009 Gönderen Berna Arslan , , , , 4 yorum

Popüler kültürde de oldukça bilinen, Sigmund Freud'un ortaya attığı Oedipus kompleksi, adını bir Yunan efsanesinden alır. Çoğu kişi, bu efsaneyi ana hatlarıyla bilir, ancak tüm detaylarını paylaşmak istedim. Efsane şöyle:

Çocukları olmayan Thebes(
Teb)'in kral-kraliçe(Laius ve Jocasta) çifti bir kahine danışır. Kahin, krala bir oğlunun olacağını ama oğlunun onu öldüreceğini ve kraliçeyle evleneceğini söyler. Bunun üzerine bir oğulları doğunca kral, çocuğun bileklerini birbirine çiviletir ve onu bir çobana dağa bırakması için verir. Ancak, çocuğa acıyan çoban, onu Corinth'li başka bir çobana verir ve ayakları yüzünden Oedipus(şiş ayaklı) adını alan çocuk Corinth'in kralının ailesinde büyür. Yıllar sonra bir sarhoş, ona gerçek ailesinin onlar olmadığını söyler. Onu büyüten aile bunu inkar eder, bunun üzerine Oedipus, yıllar önce öz anne-babasının danışmış olduğu kahine gider. Kahin gerçeği açıklamaz, ancak ona kaderinde babasını öldürmek ve annesiyle evlenmek olduğunu söyler. Bunun üzerine kaderinden kaçmak için, Oedipus, Teb şehrine gitmek üzere yola çıkar. Bir yol ayrımına gelince, başka bir arabayla yol hakkının kimin olduğuna dair bir kavgaya tutuşur ve nefsi müdafaa adına diğer arabadaki yolcuyu öldürür. Ölen kişi ise, Teb'in kralı, yani öz babasıdır.



Yolculuğa devam eden Oedipus, bir sfenksle karşılaşır. Sfenksin bulmacasını yolcular bilmek zorundadır, yoksa sfenks tarafından yenilmeye(yemek anlamında) mahkumdurlar. Yandaki resim, bu karşılaşmayı canlandırıyor. Bilmece ise şöyledir: "Sabah dört, öğleden sonra iki, geceleri ise üç ayakla yürüyen şey nedir?". Oedipus doğru cevabı veren ilk kişi olur: "İnsan. Çünkü bebekken emekleyerek dört, yetişkinken iki, yaşlıyken de baston yardımıyla üç ayakla yürür." Doğru cevaba çok şaşıran sfenks, kendisini uçurumdan atarak intihar eder. Onları sfenksten kurtardığı için kendisine minnettarlık duygusu besleyen Teb halkı, Oedipus'u kral yapmaya karar verir. Tahmin edilebileceği üzere, karısı da yeni dul kalmış olan kraliçe olacaktır. Teb halkının, kralın katilinin, "yeni kral" olduğundan haberi yoktur, bundan sfenksi sorumlu tutmaktadırlar. Oedipus da öldürdüğü kişinin kral olduğunu bilmemektedir. Bu evlilikten çiftin, iki kız, iki de erkek çocuğu olur.(Kızlardan biri ünlü Antigone.)

Yıllar sonra, Teb şehrinde bir bereketsizlik başgösterir. Ekinler büyümez, kadınlar çocuk doğuramaz. Oedipus, kraliçenin erkek kardeşini kahine yollar bir çözüm bulması için. Creon adlı bu kişi, dönüşünde eski kralın katilinin bulunup cezalandırılması gerektiğini anlatır. Bu öneriye kulak veren Oedipus, Tiresias adlı gözleri görmeyen bir kahini çağırtır. Kahin, ona katili araştırmaması gerektiğini söyler, bunun üzerine tartışma yaşarlar ve kahin, Oedipus'u kralın katili olduğunu ve anne-babasını bilmediğini halka söylemekle tehdit eder. Kahin yüzünden Creon'u suçlayan Oedipus ve Creon arasında tartışma başlar. Kraliçe içeriye girer ve iki tarafı sakinleştirmeye çalışır. Eski kocasının ölüm şeklini anlatır ve Oedipus'a sakinleşmesi gerektiğini söyler. Ancak bu sözlerden iyice işkillenmiştir Oedipus, ta ki bir haberci gelip Corinth'in kralının öldüğünü söyleyene kadar. Çünkü Oedipus'un baba olarak bildiği kişi ölmüştür ve de buna kendisi sebep olmamıştır. Corinth halkı, Oedipus'un kral olmasını istemektedir. Ancak annesi hayatta olduğu için kehanetin ikinci parçasının gerçekleşmesinden korkan kahramınımız Corinth'e gitmek istemez. Bunun üzerine haberci, ona aslında evlatlık alındığını açıklar. Bunun üzerine Oedipus'un gerçek kimliğini anlayan kraliçe, kralın katilini araştırmaması için onu uyarır. Bu uyarıları yanlış anlayan Oedipus ise, kraliçenin onun evlatlık alınmış olmasından dolayı utandığını düşünür.

Kraliçe, öğrendikleri üzerine kendini asarak intihar eder. Oedipus, onu çocukken ölüme terketmiş olması gereken çobanı bulur ve hikayenin aslını öğrenmek ister. Ve böylece seneler sonra, o yol ayrımında öldürdüğü kişinin gerçek babası ve evlendiği kişinin de annesi olduğunu öğrenir.

Kraliçeyi arayışa çıkar ve kendini astığını görür. Elbisesinden aldığı iki toplu iğneyle kendini kör eder.


Dipnot:
Bu hikayenin Freud'la ilgili daha heyecan verici kısmına başka bir yazıda değineceğim.
Ne Dersin:

4 yorum:

Adsız dedi ki...

ellerinize sağlık.. çok güzel özetlemişsiniz

Adsız dedi ki...

Dipnotta bahsettiğiniz yazıyı aradım ancak bulamadım. Son günlerde rüyalara olan merakım beni bu konuyu araştırmaya sevketti ve bu süreçte psikanalizde rüya hakkında yapılan varsayımlarla karşılaştım. Freud'a göre rüyalarımızın çoğunu karşı cinsteki ebeveynimize karşı hissetmiş ve bastırmış olduğumuz cinsel dürtülerimizi açığa çıkarmak ve rahatlamak amacıyla görüyormuşuz. (Yanlış anlamadıysam) Bunada psikanalizde oidipus karmaşası deniliyormuş. Dipnotta söz ettiğiniz yazıda bundan mı bahsedecektiniz, bu konuda bilginiz varsa beni aydınlatabileceğinizi umuyorum. En azından bana bu konuyu öğrenebileceğim bir kaynak önerebilirseniz çok sevinirim. İyi akşamlar.

BBÖ dedi ki...

Merhaba,

Dipnotta bahsettiğim yazı Freud ve Dinlerin Kaynağı isminde bir yazıydı: http://www.bunubugunogrendim.com/2009/11/74-freud-ve-dinlerin-kaynag.html

İlginizi çekerse rüyalar ve bilinçaltı ile ilgili de yazılarım var, şuradan ulaşabilirsiniz: http://www.bunubugunogrendim.com/2010/01/92-ruyalar-gercekten-bilincaltnn-aynas.html ve http://www.bunubugunogrendim.com/2012/10/448-ruyalarn-anlam.html

Bahsettiğiniz konuyla ilgili (Oedipus kompleksi) temel bilgileri şu adreslerden bulabilirsiniz: http://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%BC%C5%9Flerin_Yorumu, http://tr.scribd.com/doc/80581423/Freud%E2%80%99un-Ruyas%C4%B1-Olarak-Oidipus-Kompleksi-Ozgur-O%C4%9Futcen

İlginiz için teşekkürler.

Adsız dedi ki...

Superrrrrrr olmussssssssss